Liander zet grote tender in de markt: 750 MW flexibel vermogen om stroomnet te ontlasten

Netbeheerder Liander start een Europese aanbesteding voor flexibele assets: installaties voor regelbaar vermogen die helpen om het elektriciteitsnet lokaal te ontlasten.

Met deze aanbesteding zet Liander voor het eerst een flextender van deze omvang in de markt. In totaal gaat het om maximaal 750 megawatt aan flexibel vermogen. Liander vraagt marktpartijen om dit flexibele vermogen in te zetten om extra ruimte te creëren op het elektriciteitsnet en de gevolgen van netcongestie voor ondernemers en woningbouw te beperken.

Tijdelijke installaties voor regelbaar vermogen is één van de maatregelen uit het recent gepubliceerde Aansluitoffensief, een aanpak om het stroomnet slimmer en flexibeler te benutten. En dat is hard nodig, want het elektriciteitsnet zit op veel plekken vol door de snelle groei van duurzame opwek en elektrificatie. Zo werd eerder dit jaar duidelijk dat het hoogspanningsnet in onder andere de Flevopolder en Gelderland zijn grenzen heeft bereikt. Deze flextender kan bijdragen aan het maatregelenpakket dat hier op tafel ligt. 

Dankzij deze inzet verwacht Liander een groot deel van de wachtlijst sneller te kunnen helpen. Hoeveel ruimte er precies ontstaat en wanneer, verschilt per regio en is afhankelijk van de lokale netbelasting en de capaciteit die beschikbaar komt door de flextender. 

Kijken naar wat wél mogelijk is 

Joris de Groot, Chief Transition Officer bij Liander: “We werken elke dag keihard aan het energiesysteem van de toekomst. Door het elektriciteitsnet slimmer te gebruiken en door het uit te breiden. Maar in het hier en nu moeten we duizenden ondernemers teleurstellen omdat zij geen extra vermogen kunnen krijgen om te groeien, of omdat woningbouwprojecten vertraging oplopen. Om toch ruimte te creëren, is regelbaar vermogen cruciaal. Flexibele assets bieden die mogelijkheid, doordat we daarmee de pieken kunnen afvangen en netveiligheid kunnen garanderen. Zo kunnen we grote groepen klanten op de korte termijn vooruit helpen.” 

De inzet van installaties is locatiegericht en aanvullend op andere maatregelen om het net slimmer te benutten. Het gaat om tijdelijke oplossingen en niet om een vervanging van structurele netuitbreidingen en flexcontracten bij bestaande en nieuwe klanten. Liander zet deze installaties alleen in daar waar zij aantoonbaar bijdragen aan het verminderen van netcongestie en waar nog onvoldoende flexibel vermogen is gecontracteerd bij bestaande klanten. 

Per regio is in kaart gebracht hoeveel regelbaar vermogen nodig is om netcongestie te verminderen en klanten op de wachtlijst perspectief te bieden. Op basis daarvan wordt nu een Europese aanbesteding in de markt gezet voor 150 tot maximaal 750 megawatt aan flexibel vermogen. Ter illustratie: 750 megawatt staat gelijk aan zo’n 280.000 duurzame nieuwbouwwoningen. Niet eerder werd een flextender van deze omvang georganiseerd. 

Marktpartijen kunnen zich inschrijven en flexibel vermogen tegen vergoeding aan Liander beschikbaar stellen, voor een periode van tien jaar. Afhankelijk van de lokale behoefte kunnen zij bijvoorbeeld een batterij, gas- of (bio)dieselopwekinstallatie aanbieden. 

Oproep: dit doen we samen 

Liander roept marktpartijen nadrukkelijk op om samen deze stap te zetten. Alleen door samenwerking kan op korte termijn extra ruimte worden gecreëerd op een overbelast elektriciteitsnet. De Groot: “Door flexibiliteit gezamenlijk te organiseren, ontstaat een energiesysteem waarin beschikbare capaciteit slimmer wordt ingezet. Dat vraagt om investeringsbereidheid, innovatie en samenwerking tussen netbeheerder, klanten, marktpartijen en overheden. En we nemen eerdere ervaringen met flextenders bij bijvoorbeeld Stedin en in het buitenland mee. Liander nodigt partijen uit om mee te doen aan de aanbesteding en samen te bouwen aan oplossingen die op korte termijn verlichting bieden.” 

De positionering van flexibele assets komt nauw. Ze moeten op de juiste plekken worden ingepast om lokale knelpunten op te lossen. Voor het vinden van geschikte locaties is samenwerking met gemeenten, provincies en grondeigenaren - waaronder bestaande klanten - essentieel. Zonder fysieke ruimte én onder andere stikstofruimte voor plaatsing is inzet simpelweg niet mogelijk. 

Liander gaat daarom lokaal en regionaal in gesprek met overheden, onze bestaande klanten en andere betrokken partijen om gezamenlijk te kijken waar en hoe deze tijdelijke oplossingen op korte termijn gerealiseerd kunnen worden. Alleen door gezamenlijke keuzes en afstemming kan versnelling worden bereikt en ontstaat er meer ruimte op een overbelast elektriciteitsnet.